Ziet u zoeteaardappelfriet als de slimme, gezonde keuze naast gewone friet? Dat gevoel is heel logisch. De kleur oogt frisser, de naam klinkt vriendelijker en in een airfryer lijkt het al snel een beter idee. Maar volgens experts is het verhaal minder simpel dan het op het eerste gezicht lijkt.
Waar komt dat gezonde imago vandaan?
Zoete aardappelfriet heeft iets dat gewone friet vaak niet heeft: een gezonde uitstraling. Het staat vaak op menu’s naast bowls, salades en andere gerechten die “bewust” voelen. Daardoor denkt u al snel dat het ook echt beter voor u is.
Toch zegt de vorm of de kleur van een frietje weinig. Oranje blijft namelijk nog steeds aardappelfriet. En juist daar zit de eerste verrassing: het verschil tussen beide soorten is kleiner dan veel mensen denken.
Zoete aardappel en gewone aardappel zijn niet hetzelfde
De naam maakt het verwarrend, maar de zoete aardappel is geen gewone aardappel met een zoet randje. Het zijn zelfs geen directe familieleden. De gewone aardappel hoort bij de nachtschadefamilie, terwijl de zoete aardappel bij een heel andere plantenfamilie hoort.
Dat klinkt misschien als een detail, maar het helpt om het beeld recht te zetten. U vergelijkt dus niet twee versies van precies hetzelfde product. U vergelijkt twee verschillende knollen die allebei toevallig friet kunnen worden.
Wat zit er eigenlijk in?
Als u alleen naar de voedingswaarden kijkt, zijn de verschillen minder groot dan veel mensen verwachten. De gewone aardappel scoort op sommige punten beter. De zoete aardappel doet het op andere punten weer net iets sterker.
| Per 100 gram | Zoete aardappel | Gewone aardappel |
|---|---|---|
| Calorieën | 122 kcal | 88 kcal |
| Vet | 0,4 gram | 0 gram |
| Koolhydraten | 26,6 gram | 19 gram |
| Suikers | 15,1 gram | 1 gram |
| Vezels | 3 gram | 1,8 gram |
| Eiwit | 1,4 gram | 2 gram |
| Zout | 0,1 gram | <0,1 gram |
Wat valt op? De zoete aardappel bevat iets meer calorieën, meer koolhydraten en veel meer suiker. De gewone aardappel bevat juist minder calorieën en iets meer eiwit. Het verschil in vezels is klein. Daaruit volgt dus geen duidelijke winnaar.
Welke vitamines maken het verschil?
Hier wordt het pas echt interessant. De gewone aardappel bevat meer ijzer, kalium en vitamine B6. Dat zijn nuttige voedingsstoffen die uw lichaam goed kan gebruiken.
De zoete aardappel scoort dan weer hoger op vitamine A en calcium. Vooral vitamine A springt eruit. Daarom krijgt de zoete aardappel vaak een “gezond” label. Maar ook hier geldt: u moet naar het hele plaatje kijken, niet naar één pluspunt.
Als u puur op voedingsstoffen let, is er dus niet één soort die altijd wint. Het hangt af van wat u belangrijk vindt. En dat maakt het antwoord eerlijk gezegd net iets minder spannend dan veel mensen hopen.
De bereiding maakt meer kapot dan u denkt
Hier komt de echte ommekeer. U eet aardappels bijna nooit kaal uit de hand. Ze worden gebakken, geroosterd of gefrituurd. En precies daar verdwijnt een deel van het gezonde beeld.
Zodra aardappelen in heet vet gaan, nemen ze vet op. Daardoor schieten de calorieën omhoog. Een portie friet blijft dan gewoon friet, of die nu van een gewone of een zoete aardappel komt.
Ook de oven of airfryer verandert niet alles in een wondermaaltijd. Een flinke scheut olie kan alsnog flink aantikken. De bereidingswijze is dus vaak belangrijker dan de soort aardappel zelf.
Let ook op acrylamide
Er is nog iets waar experts naar kijken: acrylamide. Dat is een stof die ontstaat wanneer zetmeelrijke producten op hoge temperatuur worden gebakken of gefrituurd. Denk aan friet, chips en andere knapperige snacks.
Hoe bruiner en krokanter de friet, hoe meer acrylamide er kan ontstaan. In grote hoeveelheden wordt die stof als mogelijk schadelijk gezien. Dat betekent niet dat u nooit friet mag eten. Wel dat verbrande randjes geen goed idee zijn.
En juist hier heeft zoeteaardappelfriet soms een nadeel. Omdat zoete aardappelen meer suiker bevatten, kan daar sneller acrylamide ontstaan dan bij gewone friet. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar het is precies waarom het gezonde imago niet helemaal klopt.
Wat is dan de verstandigste keuze?
De waarheid is minder zwart-wit dan u misschien had verwacht. Zoeteaardappelfriet is niet automatisch gezonder dan gewone friet. Soms is het verschil klein. Soms is gewone friet zelfs gunstiger op bepaalde voedingspunten.
Wilt u toch een betere keuze maken? Let dan vooral op drie dingen: de portiegrootte, de bereidingswijze en hoeveel olie of zout u toevoegt. Een kleinere portie uit de oven of airfryer is meestal slimmer dan een grote portie uit de frituur.
En nog iets belangrijks: denk niet dat u “gezond” eet omdat de friet oranje is. Dat is een fijn gevoel, maar geen voedingsfeit. Uiteindelijk blijft het een snack, geen groentehapje dat plots alles goedmaakt.
Praktische tips voor minder zware friet
- Kies voor een kleinere portie, bijvoorbeeld 150 gram in plaats van 250 gram.
- Gebruik weinig olie, ongeveer 1 tot 2 theelepels per portie.
- Bak friet goudgeel en niet donkerbruin.
- Schud de friet halverwege even om voor een gelijkmatige garing.
- Serveer met een frisse dip, zoals yoghurt met kruiden, in plaats van een zware saus.
De korte conclusie
Volgens experts is zoeteaardappelfriet dus niet per se gezonder dan gewone friet. De verschillen zijn kleiner dan het etiket doet vermoeden. En zodra u gaat bakken of frituren, wordt het gezondheidsvoordeel nog kleiner.
Wilt u echt een slimmere keuze maken, kijk dan verder dan de kleur van de friet. De manier van bereiden telt het meest. En eerlijk is eerlijk: dat is misschien minder Instagram-waardig, maar wel een stuk nuttiger voor u.
